[demokrasi]

[Ermeni çetelerinin, Mamuretülaziz bölgesinde yaralama ve öldürme faaliyetleri ile jandarmalarla çatışmalarına, öldürülen ve yaralanan jandarmalarla jandarmalarca öldürülen Ermenilere dair Mamuretülaziz ABD Konsolosluğu'ndan ABD Büyükelçiliği'ne mektup.]

12 L. 1333 (23 Ağustos 1915)

Amerika Şehbenderhânesi

Harput Konsolosundan Sefârete 

Ma‘mûretül-azîz

mevrûd 1080 numrolu ta‘ahhüdlü 

23 Ağustos 1915

mektûb tercümesi                           

Amerika Sefîri

Asaletlü Hanri Morgantau

Efendim,

Ermeni mes’elesi ile alâkası olup son zamânlarda bu havâlîde vukû‘ bulduğu rivâyet edilen âtîdeki vekâyi‘i sefâretin nazar-ı dikkatine vaz’ eylemekle kesb-i şeref eylerim ! 5 Temmuzda Mezreh’in îcâdiye mahallesinden Şedak Talumyan, Gülvenek karyesinden Begos de Begosyan, (Diğerinin ismi henüz anlaşılamamıştır) nâmındaki üç Ermeni gizlendikleri mahalden gelerek (Habusi-Habousi)de (Erendek)li Jandarma Mehmed'e hücûm ile katl etmişlerdir. Bundan sonra katl ettikleri jandarmaların mavzer tüfengini alarak başka esliha ile müsellah bulundukları hâlde yola revân olurlar. Bu üç Ermeninin Hızır nâmında (Bestek-Bestak) karyesinden bir adamı Fırat nehri üzerinde katl ve Nûrullah Hasan nâmında diğer bir kimesneyi de cerh eyledikleri ve üçünün de (Mezreh’i) müsellah olarak terk eyledikleri tebeyyün etmiştir. Ahîren bu üç Ermeni hükûmetin jandarmaları tarafından öldürülmüştür.

15 Temmuz târîhinde (Gülvenek) manastırında nöbet bekleyen Jandarma Eğinli Jandarma Feyzullah oğlu Feyzî ve Giresunlu Ali oğlu Ali Hasan karyenin şimâlinden ve (Karasor) vâdîsinden gelen yirmi Ermeninin ateşine ma‘rûz kalmışlardır. Bir mermi Ali oğlu Hasan'ın sol bacağına isâbet etmiş ve bu esnâda Ermeniler hücûm ederek elinden silâhı almış ve dipçikle başını cerh eylemişlerdir. Diğer jandarmalar vaktiyle haber alarak Ermenileri ta‘kîbe koyulmuşlar ve bunlardan Manko oğlu Karabet ile Begos'u öldürmeye muvaffak olmuşlardır. Bu esnâda diğerleri firâr eylemişlerdir.

23 Temmuz cuma günü (Morenik) karyesinde ihtifâ eden Taşnaksutyun Komitesine mensûb bir mikdâr Ermeni (Backez) li Hakverdi oğlu Dursun nâmındaki jandarmayı üzerine iki el silâh atarak katletmişlerdir. Bu hâdise üzerine jandarmaların vukû‘ bulan mukâbeleleri netîcesinde Benk oğlu Ali bin Mehmed ile Arabkirli Vâlî Hasan Ali oğlu nâmındaki jandarmalar mecrûh olmuşlar ve ihtilâlcilerden altısı katl edilerek üçü muhâsara edilmiştir.

4 Ağustos çarşamba gecesi der-dest edilip vilâyet habshânesine konulan Ermeni komitecileri kaçabilmek ümîdiyle habshâneyi ateşe vermişlerdir. Bu kargaşalık esnâsında firâr teşebbüsünde bulunan ihtilâlciler kâmilen jandarmalar tarafından birer birer katledilmişlerdir.

7 Ağustos târîhinde Hogo (Haghau) ile Morenik köyleri arasında müsellah bir Ermeni çetesi kendilerini ta‘kîb eden jandarmalara ateş etmişler ve netîcede üç Ermeni maktûl düşmüş ve diğerleri firâra muvaffak olmuşlardır.

Lesli de Vis

  Amerika Şehbenderi

BOA. DH. EUM , 2.Şb. 68/83

Belgeler
Resimlerin Görüntülenmesine İzin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap